خانه / اجتماعی / به استقبال ماه رمضان با کلوخ اندازان در پاسارگاد((کلٌوک اندازون)

به استقبال ماه رمضان با کلوخ اندازان در پاسارگاد((کلٌوک اندازون)

 

به استقبال ماه رمضان با کلوخ اندازان((کلٌوک اندازون)

وبلاگ کلبه آقا میر نوشت:ماه رمضان، از سال‌های دور تاکنون، در فرهنگ مردم از جایگاهی ممتاز برخوردار بوده و همواره آیین‌های ویژه ای در ارتباط با این ماه، در میان مردم ایران  به اجرا درآمده است.

در اکثر نقاط ایران روزآخر یا آخرین جمعه  ماه شعبان را روز «کلوخ اندازان» می‌نامند. در این روز اعضای خانواده در خانه یا طبیعت دور هم جمع می‌شوند و به شادمانیمی‌پردازند. خوراکی‌های این روز بسیار متنوع است و سعی دارند آنچه را که میل دارندبخورند. آنهایی هم که به پیشواز ماه رمضان می‌روند و روز آخر شعبان را روزهگرفته  ،به «کلوخ اندازان»  می‌روند. در این مناسک به نوعی افراد روح و جسم خود را آماده می‌کنند، زیرا علاوه بر تفریح و شادمانی که باعث تقویت روحیه افراد شده، غذاهایی هم که در این روز تناول می‌شود، از انرژی برخوردار می باشد.

ماه رمضان، از سال‌های دور تاکنون، در فرهنگ مردم از جایگاهی ممتاز برخوردار بوده و همواره آیین‌های ویژه ای در ارتباط با این ماه، در میان مردم ایران  به اجرا درآمده است.

در اکثر نقاط ایران روزآخر یا آخرین جمعه  ماه شعبان را روز «کلوخ اندازان» می‌نامند. در این روز اعضای خانواده در خانه یا طبیعت دور هم جمع می‌شوند و به شادمانی می‌پردازند. خوراکی‌های این روز بسیار متنوع است و سعی دارند آنچه را که میل دارندبخورند. آنهایی هم که به پیشواز ماه رمضان می‌روند و روز آخر شعبان را روزهگرفته  ،به «کلوخ اندازان»  می‌روند. در این مناسک به نوعی افراد روح و جسم خود را آماده می‌کنند، زیرا علاوه بر تفریح و شادمانی که باعث تقویت روحیه افراد شده، خوراک هایی  هم که در این روز تناول می‌شود، از انرژی برخوردار می باشد.

یکی دو ماه قبل از ماه مبارک رمضان زنان خانه‌دار در استان فارس  به فکر تهیه خواربار، ترشیجات‌، ادویه‌جات، عرقیات و چاشنی‌های گوناگونمی‌افتند. دو نوع ادویه تهیه می‌کنند: ادویه پلو و ادویه‌ترشی که هرکدام محتویات خاص خود را دارد. ترشی‌هایی که برای این ماه تهیه می‌کنند بیشتر ترشی بادنجان، موسیر، پوست لیموترش، خیار و جاشیرو بنه شه  (کرفس کوهی و پسته کوهی) است. ظروفی که این ترشی ها را در آن نگه داری می کنند تا به اصطلاح جا بیفتد «کَلُوک» نام دارد. هرکدام از این ترشی‌ها را در یک کلوک قرار می‌دهند. عرقیات هم بسیار معروف ومتنوع است اما عرقی که در رمضان بیشتر مصرف می‌شود عرق «گل گاوزبان» نام دارد که اغلب هنگام افطار می‌خورند و معتقدند که این عرق گرم است و سردی و رطوبت روزه را از بین می‌برد.

اهالی کهن دیار فارس   ((کُم))یا شکم را به ((کلُوک )) کوزه شکم دار تشبیه می کنند. که چون در آخرین روز ماه رمضان شکم را از غذاهای متنوع پر نموده اند و شکم شبیه به کلُوک شده .ضرب المثلی را با این مفهوم به کار میبرند ((یک روز تنگِ کُمُم، یه روز مرگ کُمُم))بنابراین این روز را کلوک اندازون نیز می گویند.

در هنگام غروب خورشید  مردم از کوچک تا بزرگکلوخی در دست گرفته و روبه قبله می‌ایستند و می‌گویند: «خدایا گناهان وکارهای بد گذشته را شکستیم و خود را برای عبادت و روزه ماه رمضان آماده کردیم» آنگاه کلوخ را محکم به زمین زده تا خرد شود و عقیده دارند با شکستن کلوخ تماماعمال بد آنها شکسته و نابود می‌شود. با دیدن هلال ماه نو و شروع مهمانی خدا حال وهوای شهر دگرگون می‌شود. مردم بعد از دیدن هلال سه صلوات می‌فرستند و می‌گویند: «الهی که ماه شریف و مبارک و با برکتی رو همه عزیزان و غریبان نو شده باشد»

 پخت انواع آش ها مثل آش رشته ،آش سبزی ،آش دوغباه ،آش ماست ، شله قلمکار ، حلوای برنج، شله‌زرد و پالوده ،تر حلوا و حلوای کاسه  در ماه مبارک رمضان مرسوم است. از دیگر غذاها می توان اشکنه، رنگینگ، آب گوشت،عدسپلو، کله پاچه وکلم پلو ….. را نام برد

شیرازی ها روز بیست و هفتم را با کله پاچه افطار می‌کنند و می‌گویند به مناسبت هفته ابن‌ملجم که حضرت علی علیه‌السلام را به شهادت رسانده کله پاچه آن را می‌خوریم! شب نوزدهم را هم با نان خشک و گل آبشن افطار می‌کنند و معتقدند که این غذا افطار حضرت فاطمه (س) بوده است.

در پاسارگاد و منطقه کمین  کلوخ را کلوغ نامیده و این مراسم را کلوغ اندازون نامیده اند در این ماه فرخنده و خجسته  از طرف خانواده داماد هدایایی برای نامزد یاعروس می‌فرستند که عبارت است از شیرینی، برنج، مرغ،کله قند و یک جفت کفش یا چارقد((روسری)) یا قبا. هدایا را در مجمعه‌ای می‌گذارند و همراه یکی از نزدیکان داماد به خانه عروسمی‌فرستند. آنهایی که وضع مالی‌شان خوب است ممکن است یک گوشواره یا النگوی طلا همبه عروس‌شان هدیه کنند. خانواده عروس هم به سهمخود هدیه‌ای برای خانواده داماد می‌فرستند که بیشتر عبارت است از یک ارخالق(قبایی که مردان در زیر قبای خود می‌پوشند و کوتاه‌تر از قبای رویی است) برای پدرداماد پیراهن یا چارقد برای مادر داماد همراه با شیرینی ،نقل ونبات و سر قند . این رسم درشهرستان‌های دیگر استان فارس هم به اشکال مختلف برقرار است.

مراسم جار کشی که در آخرین شب ماه شعبان اتفاق می افتد که مردم بر بلندیهای برج و بارو ایستاده پس از روئیت هلال با صدای بلند اذان می گویند . و با ساز و نقاره فرارسیدن ماه مبارک را اطلاع رسانی می کنند . نخستین کسی که ماه را روئیت می کند با صدای بلند جار ( فریاد) کشیده و دیگران را خبر می دهد . سپس فرد دوم با شنین صدای نامبرده فریاد کشیده و اذان می گوید  و کلیه اهالی از فرارسیدن و روئیت هلال با خبر می شوند.

مردم فارس به حافظ و سعدی و شاعران محلی مثل فایز دشتستانی و محیای قتالی و .. عشق می‌ورزند و در هر فرصتی ابیات آنها را زمزمه می‌کنند. در برخی شب‌هاخانواده‌ها دور هم جمع می‌شوند یک نفر که در نی‌زنی تبحر دارد در نی می‌دمد و فردخوش صدایی هم ابیاتی از فایز می‌خواند. صاحب خانه هم با گرمی از مهمانها پذیراییمی‌کند. این مجلس تا سحر ادامه می‌یابد و هر شب در خانه یکی از آشنایان برپامی‌شود.

از خوراک های محلی  که برخی خانواده‌ها در شیراز، سحرهای ماه مبارک می‌خورند((قنبرپلو))است که از گوشت، ‌نخودچی گل، مغزگردو‌، کشمش، شیره انگور ، رب انار ، پیاز ،زردچوبه، ‌نمک، برنج و روغن ساخته می‌شود.

در شیراز رسم است که روز دوازدهم ماه سوره یوسف را قرائت می‌کنند و زنان عقیده دارند که خواندن این سوره باعث زیاد شدن محبت می‌شود. آنها همراه خود نبات یا سیب ویا خوراکی‌های دیگری به مجلس ختم قرآن می‌برند و بعد از قرائت این سوره به آنخوراکی می‌دمند و عقیده دارند هرکسی از آن بخورد محبتش به طرف مقابل زیاد می‌شود.

شیرازی‌ها به آخرین جمعه ماه مبارک «جمعه الودی» یا «الوداعی» می‌گویند. در اینروز مسجد جامع شیراز بسیار شلوغ است و مملو از جمعیت. زنان شهر هر کدام به نیت خاصیاز پیش از ظهر برای گرفتن جای مناسب به مسجد هجوم می‌آورند. بسیاری از آنها بعد ازمراسم جمعه الوداعی از مسجد جامع به «مسجد فتح» می‌روند. هرکس برای برآورده شدنحاجتش شمعی روشن می‌کند، طوری که شبستان مسجد از دود شمع دیده نمی‌شود. عده ای اززنان هم در صحن مسجد مشغول پختن حلوا می‌شوند.

امسال  مراسم کلوخ اندازان و جار کشی تحت عنوان مراسم آئینی و مذهبی با رویکرد گردشگری  توسط اداره کل میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی با همکاری کلبه آقامیر پاسارگاد در حضور میهمانان داخلی وتعدادی از میهمانان خارجی  در محل کلبه آقامیر برگزار می گردد  همزمانی این مراسم با پدیده نجومی مقارنه ماه در روز جمعه امکان پذیر می گردد که این  اتفاق به  جاذبه های گردشگری این مراسم افزوده می شود.

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

رفتن به بالا